Can thiệp Mạch vành, phương pháp điều trị tối ưu cho bệnh Mạch vành

Ngày 02, tháng 08, năm 2019

Bệnh mạch vành đang là một trong những bệnh lý có nguy cơ tử vong khá cao trên thế giới. Việc lựa chọn phương pháp phòng ngừa và điều trị sao cho hiệu quả đang là vấn đề đáng quan tâm và gây lo ngại cho người bệnh. Trong đó, phương pháp can thiệp động mạch vành (hay còn được gọi là đặt stent động mạch vành) được các bác sĩ cũng như bệnh nhân hướng đến.

Vậy can thiệp mạch vành là phương pháp như thế nào?

Theo thời gian, các thành phần mỡ xấu trong máu sẽ lắng đọng trong thành của mạch máu gây ra hiện tượng xơ vữa động mạch. Mảng xơ vữa này lớn dần lên, làm thu hẹp lòng mạch máu gây ra bệnh tim thiếu máu cục bộ (hay bệnh mạch vành), khi nứt vỡ làm bung các thành phần mỡ xấu, hoạt hóa quá trình đông máu và gây ra hội chứng vành cấp.

Phương pháp can thiệp mạch vành thực ra là một thủ thuật qua da bằng cách dùng một ống thông dạng lưới (catheter) để đưa một quả bóng nhỏ đến động mạch đang bị tắc nghẽn do xơ vữa, cần được thông, sau đó tiến hành thổi phồng quả bóng tại nơi bị tắc nghẽn cho tới khi thích hợp để đưa stent (giá đỡ) vào vị trí để nong giữ, giúp máu có thể lưu thông. Hơn nữa, phương pháp này khá nhẹ nhàng cho người bệnh, không xâm lấn nhiều đến cơ thể, giúp cho bệnh nhân tỉnh táo và hồi phục sức khỏe chỉ sau nửa ngày phẫu thuật.

Tuy vậy, can thiệp mạch vành không phải là hoàn toàn chữa trị được bệnh, đặc biệt có nguy cơ tái hẹp tắc nghẽn. Chính vì vậy, sau khi can thiệp, người bệnh bắt buộc phải sử dụng một số loại thuốc đặc biệt chống tạo cục máu đông tại vị trí stent và các loại thuốc  điều trị các căn bệnh mãn tính khác như đái tháo đường…

Đối với người mắc bệnh mạch vành nhẹ, các bác sĩ có thể chỉ định chỉ cần nong với bóng thông thường để khơi thông dòng chảy. Tuy nhiên, với các trường hợp phức tạp hơn, việc sử dụng stent có tác dụng chống đỡ thành mạch bị xung yếu do xơ vữa, ngăn chặn quá trình lấp tắc cấp tính, duy trì cấu trúc chống đỡ của thành mạch, đảm bảo hiệu quả điều trị về lâu dài. Tùy vào tính chất bệnh hay tình hình sứ khỏe của bệnh nhân, bác sĩ sẽ chỉ định nên đặt stent thường (stent làm từ thép không gỉ hoặc các hợp kim tân tiến) hay stent phủ thuốc (stent có một lớp thuốc chống phân chia tế bào phủ xung quanh các mắt stent, được giữ bởi một lớp polymer). Việc đặt stent phủ thuốc ngoài chức năng chống đỡ còn ngăn ngừa quá trình tân sinh của nội mạc và nhờ thế ngăn ngừa quá trình tái hẹp trong stent, hạn chế sự xuất hiện của các biến cố trên lâm sàng.

Thế hệ stent phủ thuốc (DES) đầu tiên sử dụng sirolimus hoặc paclitaxel đã chứng tỏ được hiệu quả vượt trội so với stent thường trong việc làm giảm tái hẹp kể cả ở những đối tượng dễ tái hẹp như người bị đái tháo đường.

Tuy nhiên, dữ kiện theo dõi dọc đã bộc lộ nhiều quan ngại về tính an toàn lâu dài của DES thế hệ thứ nhất, đặc biệt là nhu cầu phải dùng thuốc chống ngưng tập tiểu cầu kép kéo dài và nguy cơ huyết khối muộn hoặc rất muộn trong stent. Nguyên nhân của huyết khối muộn trong stent được cho là do khung stent không hề được nội mạc hóa, tái cấu dương của thành mạch máu, stent không áp thành do quá trình viêm mạn… Bên cạnh những tác nhân về vật lý (kích cỡ, dòng chảy, sang chấn…), lớp polymer còn nguyên đó sau khi thuốc đã giải phóng hết được cho là tác nhân chính gây quá mẫn và phản ứng viêm tại chỗ, chưa kể đến nhiều trường hợp lớp polymer bị xước sát không đồng đều khiến việc giải phóng thuốc nhanh chậm không đều gây ra nhiều tác động xấu khác lên thành mạch.

Bên cạnh hướng đi cải tiến về cấu trúc stent (thay đổi cấu trúc mắt lưới stent, dùng các hợp kim tốt hơn khiến lưới stent mảnh hơn nhưng cứng hơn, cho tới việc dùng các vật liệu stent tự tiêu), các nhà nghiên cứu cũng tập trung vào việc cải tiến các loại thuốc chống tái hẹp, nâng cao tính linh hoạt và chắc chắn của stent đồng thời là cải tiến các cấu trúc của lớp màng polymer phủ ngoài: từ chỗ màng polymer bền như tương hợp sinh học tốt hơn (DES thế hệ thứ hai), màng polymer có thể tự phân hủy (DES thế hệ thứ ba).

Tin mới nhất